Czy BMI jest wiarygodnym wskaźnikiem masy ciała?

Wskaźnik BMI zależy tylko od masy i wysokości ciała danej osoby. Jego wyliczenie jest banalnie proste:

BMI [kg/m^2] = masa ciała [kg] / wysokość ciała ^ 2 [m^2]

<18,5 -> niedowaga

18,5-24,9 -> prawidłowa masa ciała

25-29,9 -> nadwaga

>30 -> otyłość

Powyższe normy nie mają zastosowania w przypadku Azjatów.

Nie od dzisiaj jednak wiadomo, że wskaźnik ten nie sprawdza się w wielu sytuacjach.

  • W odniesieniu do osób z rozbudowaną tkanką mięśniową np. kulturystów,
  • Dla dzieci (wskaźnik BMI odczytuje się z siatki centylowej BMI do wieku),
  • Normy dla kobiet mężczyzn są takie same mimo, że naturalnie skład ciała kobiety i mężczyzny jest odmienny – ciało kobiety zawiera więcej tkanki tłuszczowej a mniej mięśniowej niż mężczyzny.

Na podstawie wyliczonego współczynnika BMI, wiele osób klasyfikowanych jest niesłusznie do grupy osób z nadwagą lub otyłością. Obliczając BMI nie uwzględnia się składu ciała  – budowy kości, proporcji tkanki tłuszczowej i masy mięśniowej.

Przykładowo, osoba z rozbudowaną tkanka mięśniową i niską procentową zawartością tkanki tłuszczowej będą ważyć więcej niż osoba o takich samych rozmiarach ciała ale z wyższą procentową zawartością tkanki tłuszczowej. Gęstość tkanki mięśniowej jest czterokrotnie większa niż tkanki tłuszczowej.

Warto również zauważyć, że na podstawie wskaźnika BMI nie da się ocenić czyjegoś stanu zdrowia. W badaniach przeprowadzonych na University of California, Los Angeles (UCLA) stwierdzono, że 50% osób zakwalifikowanych na podstawie wskaźnika BMI jako osoby z nadwagą tak naprawdę była zupełnie zdrowa. W przypadku osób spełniających kryteria otyłości, całkowicie zdrowych było 20% osób. Co ciekawe, w grupie osób z BMI w normie, aż 30% osób nie było zdrowych.

ALTERNATYWY DLA BMI (wybrane)

Zalety/Wady Opis
Pomiar zawartości tkanki tłuszczowej

-> fałdomierz

+ Niska cena narzędzia

+ Krótki czas pomiaru

– Konieczność znajomości dokładnego miejsca pomiaru

– Brak powtarzalności pomiarów

 Pomiar dokonywany jest za pomocą fałdomierza. Fałdy skóry ocenia się w ściśle określonych miejscach. Na podstawie ich grubości, wylicza się procentową zawartość tkanki tłuszczowej.
Pomiar obwodów

-> miara krawiecka

+ Niska cena

– Krótki czas pomiaru

– Czułość (nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicach brzucha zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2, nadciśnienia i chorób serca)

1. Obwód talii nie powinien być większy nić wysokość ciała podzielona przez 2.

2. Stosunek obwodu talli do bioder (odpowiednio dla kobiet i mężczyzn):

<0,8 lub <0,9 -> norma

0,8-0,84 lub 0,9-0,99 -> nadwaga

>0,85 lub >1 -> otyłość

Ważenie hydrostatyczne

-> waga hydrostatyczna

+ Wysoka czułość

– Wysoki koszt badania

– Trudno dostępna

Badanie polega na porównaniu masy ciała pacjenta z masą ciała pacjenta po zanurzeniu w wodzie. Na tej podstawie wylicza się gęstość ciała.
Waga BIA

-> specjalna waga

+ Stosunkowo niska cena wagi

– Ograniczona dokładność

Waga wylicza skład ciała,  wykorzystując bioimpedancję. Impuls elektryczny przewodzony jest szybciej przez tkankę tłuszczową niż przez beztłuszczową masę ciała.
Densytometria

-> densytometr

+ Wysoka czułość

– Wysoki koszt  badania

– Ograniczona dostępność

Metoda pozwala na ocenę gęstości mineralnej kości ale także beztłuszczowej masy ciała i masy tkanki tłuszczowej.

Źródło: Tomiyama AJ., Hunger JM., Nguyen-Cuu J. i wsp.: Misclassification of cardiometabolic health when using body mass index categories in NHANES 2005-2012. International Journal of Obesity. 2016.

Reklamy

6 Comments Add yours

  1. Natalia pisze:

    Robiłam kiedyś pomiar fałdomierzem i wyszły totalnie rozbieżne wyniki w porównaniu do BMI i wagi mierzącej skład ciała. Także chyba nie ma jednej, idealnej metody.

  2. Ja robiłam kilka z tych badań i w każdym wychodziły mi inne wyniki więc juz zupełnie straciłam co do nich zaufanie 🙂

  3. Joanna Bojar - Dietetyka okiem praktyka (fb) pisze:

    Witam, oczywiście BMI jest najbardziej ogólnym wskaźnikiem – ma zbyt wiele ograniczeń – np. u dzieci, w przypadku, kulturystów, obrzęków..

  4. @luvmy5SOS pisze:

    BMI może nie jest idealnym wyznacznikiem, jednak ja przy nim pozostaję 🙂

    http://millkeyshake01.blogspot.co.ke

  5. Paulina pisze:

    Słyszałam o tym już wcześniej i bardzo się wtedy zdziwiłam. Myślałam zawsze, że to wiarygodny pomiar a tu klop. Według tego pomiaru jestem na skraju normy i grozi mi nadwaga. Chociaż w moim przypadku to chyba słuszny pomiar 😀

  6. Paweł z AWF pisze:

    BMI jest wskaźnikiem masy ciała a nie składu ciała. Jest tak samo wiarygodny jak inne wskaźniki. To zła jego interpretacja powoduje nieporozumienia. Nadwaga to nadwaga: może być mięśniowa lub związana z tłuszczem i nie ma to nic wspólnego ze składem ciała. A zbyt duża masa ciała tak czy siak obciąża układ krążenia czy ruchu. U dzieci to nie BMI jest ograniczeniem! Wystarczy zastosować normy dla dzieci. Również mamy normy dla różnych typów budowy ciała ( Osiński 2016. Nadwaga i otyłość…PZWL). BMI – jest indeksem masy ciała a nie składu czy zdrowia więc nadinterpretacja jest wadliwa. Zresztą jest to Wskaźnik Queteleta II – nazwany w 1974 roku przez lekarza A. Keysa BMI na potrzeby jego pracy naukowej 😀

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s