Mleko i produkty mleczne

Mleko uważane jest za jeden z najwartościowszych produktów spożywczych. Sugeruje się, że pojawienie się laktacji jest jednym z największych osiągnięć ewolucyjnych ssaków i wynikało z faktu, że ta metoda karmienia noworodka była najefektywniejsza oraz niezależna od dostępu do pożywienia. Dla noworodków i niemowląt, mleko stanowi jedyne źródło pokarmu aż do czasu rozszerzania diety o inne pokarmy (ang. weaning time). Skład mleka jest idealnie dopasowany do zapotrzebowania oseska, a co za tym idzie różni się w zależności od gatunku.

Dla osób dorosłych mleko stanowi źródło wielu niezbędnych składników odżywczych, szczególnie białka o wysokiej wartości biologicznej i łatwoprzyswajalnego wapnia. 1 litr mleka zawiera aż 1 g (1000 mg) wapnia czyli niemal w 100% zaspakaja dzienne zapotrzebowanie osoby dorosłej. W badaniach amerykańskich wykazano, że mleko i jego przetwory są głównym źródłem wapnia, w diecie pokrywały one odpowiednio około 83 % jego spożycia w przypadku dzieci i 65-72 % w odniesieniu do osób dorosłych. Wapń z produktów mlecznych jest łatwoprzyswajalny. Dzieje się tak dzięki obecności w mleku swoistych dla niego substancji, zwiększających biodostępność wapnia, w tym laktozy oraz białek mleka.

Dobrym źródłem wapnia są również niektóre warzywa, ryby, orzechy, nasiona i ziarna zbóż. Jednakże szereg produktów mogących stanowić cenne źródło wapnia zawiera w swoim składzie substancje, które wiążą ten pierwiastek. Ogranicza to jego dostępność dla enterocytów, a tym samym wchłanianie. Do takich substancji należą kwas fitynowy, zawarty w produktach pełnoziarnistych, szczawiany obecne w zielonych warzywach i ziarnach zbóż, kwas uronowy występujący w warzywach i owocach oraz taniny zawarte w herbacie.

Tradycja spożycia mleka przez osoby dorosłe jest stosunkowo krótka. Mleczarstwo zapoczątkowane zostało 10 000 lat temu wraz z udomowieniem owiec, kóz i bydła. W tym okresie ludzie zaczęli pić mleko także w okresie polaktacyjnym. Wielkość konsumpcji mleka różni się w zależności od lokalizacji geograficznej i wynosi średnio od mniej niż około 50 kg w Japonii i Chinach do około 180 kg rocznie na osobę w Finlandii. Spożycie mleka uwarunkowane jest czynnikami kulturowymi oraz jego dostępnością w danym rejonie świata na przestrzeni wieków. W krajach zachodnich od dłuższego czasu obserwowany jest trend spadkowy w konsumpcji mleka, podobna tendencja występuje od 20 lat w Polsce. Zjawisko zmniejszenia udziału mleka i produktów mlecznych w diecie, ze względu na ich wysoką wartość odżywczą, może być niekorzystne.

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s